Sögusetur íslenska fjárhundsins

ArfleifðByggingarFerðirLandbúnaðurNáttúra
Sýning tileinkuð þjóðarhundi Íslendinga

Sögusetur íslenska fjárhundsins er lifandi og fræðandi sýning sem varpar ljósi á sögu, hlutverk og sérstöðu þessa einstaka hundakyns. Markmið setursins er að varðveita menningararfinn sem tengist íslenska fjárhundinum og gera hann aðgengilegan fyrir gesti á öllum aldri. Hér er sagan sögð á sjónrænan, hlýjan og persónulegan hátt.

Opnun og þróun sýningarinnar

Sögusetrið opnaði í maí 2025 eftir þriggja ára undirbúningsvinnu menningarfræðingsins Evelynar Ýrar á Lýtingsstöðum. Hún hefur safnað saman fjölbreyttu efni sem sýnir hvernig íslenski fjárhundurinn hefur fylgt Íslendingum frá landnámi og gegnt lykilhlutverki í daglegu lífi, búskap og menningu þjóðarinnar.

Fræðsla, myndefni og gagnabankar

Gestir geta kynnt sér sögu hundakynsins á íslensku, ensku, þýsku og frönsku, skoðað heimildarmyndir, gamlar ljósmyndir og listaverk sem sýna þróun og einkenni fjárhundsins. Einnig er hægt að fletta í gegnum bækur og nafna- og litagagnabanka, auk þess að sjá hundinn í nærmynd og hlusta á sögur sem tengjast kyninu. Íslensku fjárhundarnir á Lýtingsstöðum taka gjarnan á móti gestum og skapa notalegt andrúmsloft.

Torfhesthús og byggingararfleifð

Árið 2015 lét fjölskyldan á Lýtingsstöðum reisa torfhesthús, skemmu og rétt sem endurspegla hefðbundna íslenska byggingalist. Þessar byggingar eru meistaraverk torfhandverks og sýningin þar fjallar um hvernig hrossum var haldið á árum áður og hvernig saga fólks og hrossa á Íslandi fléttast saman. Boðið er upp á hljóðleiðsögn á fjórum tungumálum sem tekur um 30 mínútur og hentar vel börn sem fullorðna. Einnig er hæt að fá sér leiðsögn fyrir hópa.

Lýtingsstaðir og sögulegt samhengi

Lýtingsstaðir eiga rætur að rekja til landnámsaldar þegar Lýtingur nam land á svæðinu. Bærinn var höfuðból um aldir og þar stóð hálfkirkja frá 11. til 18. aldar sem síðar var notuð sem þinghús fram á 20. öld. Þótt upprunalegar torfbyggingar hafi ekki varðveist gefa torfhúsin frá 2015 góða mynd af lífi og búskap fyrri tíma.

Menningarupplifun fyrir gesti

Ferðaþjónusta hefur verið rekin á Lýtingsstöðum frá árinu 2000 samhliða hefðbundnum búskap. Þar er boðið upp á hestaferðir, gistingu og heimsóknir sem tengja saman íslenska menningararfleifð: hinn einstaka íslenska hest, torfbyggingar og auðvitað íslenska fjárhundinn. Sögusetur íslenska fjárhundsins er því kjörinn viðkomustaður fyrir þau sem vilja kynnast íslenskri sögu og menningu á lifandi og persónulegan hátt.

Tíu afþreyingar í nágrenni við Setur íslenska fjárhundsins
  1. Farðu í bátsferð með leiðsögn út í Drangey, þar sem heimamenn veiddu fugla og tíndu egg um aldir. Þar dvaldi einnig útlaginn Grettir Ásmundarson á flótta undan yfirvöldum.
  2. Baðaðu þig í endurgerðri Grettislaug á Reykjaströnd, þar sem Grettir sterki hitnaði eftir sundið frá Drangey í land.
  3. Upplifðu Örlygsstaðabardaga á sýndarveruleikasýningunni 1238: Baráttan um Ísland á Sauðárkróki.
  4. Heimsæktu torfbæinn í Glaumbæ og kynnstu byggingarlist og daglegu lífi fyrri alda. Þar er einnig stytta af Guðríði Þorbjarnardóttur og syni hennar Snorra Þorfinnssyni.
  5. Farðu í spennandi fljótasiglingu í Austari- eða Vestari-Jökulsá.
  6. Nýttu tækifærið og farðu í hestaferð í Skagafirði, vöggu íslenskrar hestamennsku. Að hausti eru stóðréttir í Laufskálarétt ógleymanleg upplifun.
  7. Heimsæktu Hóla í Hjaltadal sögufrægan menningarstað í nær þúsund ár.
  8. Kynntu þér sögu vesturferða á Vesturfarasetrinu á Hofsósi.
  9. Syntu og slakaðu á í sundlauginni á Hofsósi með stórbrotnu útsýni yfir Drangey og fjörðinn.
  10. Heimsæktu Víðimýrarkirkju nærri Varmahlíð, eina fallegustu og best varðveittu torfkirkju landsins frá árinu 1834.

Nánari upplýsingar má finna á visitskagafjordur.is.

Hraunkot á Lýtingsstöðum, 561 Varmahlíð
fjarhundur@fjarhundur.is
893 3817
Opnunartímar:

Sögusetrið og torfhesthúsið eru opið alla daga frá 1. maí til 30. september, kl. 9–18.

Hægt er að opna fyrir einstaklinga og hópa eftir samkomulagi utan reglulegs opnunartíma.

Ferðaþjónustan á Lýtingsstöðum: www.lythorse.is

GistingHreinlætisaðstaðaLeiðsögnMinjagripasalaSýning
Samtök um söguferðaþjónustu (SSF) voru stofnuð árið 2006. Þau eru samráðsvettvangur aðila er stunda söguferðaþjónustu á Íslandi, einkum hvað varðar markaðssetningu, gæði og fagmennsku.

Hafa samband

Email: info@sagatrail.is