Vesturfarasetrið á Hofsósi – saga íslenskra vesturferða

Vesturfarasetrið á Hofsósi var stofnað árið 1996 til að heiðra minningu þeirra Íslendinga sem fluttu til Norður-Ameríku á árunum 1850–1914. Markmið setursins er að segja sögu fólksins sem fór, varðveita minningu þess og efla tengsl milli afkomenda vesturfaranna og frændfólks á Íslandi. Í þremur sögulegum húsum býður setrið upp á fjórar sýningar, ættfræðiþjónustu, bókasafn og íbúð fyrir fræðimenn.

Sýningar um líf, sögu og landnám Íslendinga í Vesturheimi

Annað land – Annað líf

Á sýningunni Annað land – Annað líf er fjallað um líf þúsunda Íslendinga sem fluttu til „nýja heimsins“. Þar er rakin saga harðinda, aflabrests og félagslegra aðstæðna sem leiddu til þess að um fjórðungur þjóðarinnar fluttist búferlum til Ameríku.

Fyrirheitna landið

Sýningin Fyrirheitna landið fjallar um um það bil 400 Íslendinga sem fluttu til Utah á árunum 1852–1914. Þar er gerð grein fyrir trúarlegum og félagslegum aðstæðum, ferðalaginu og nýju lífi landnemanna í vaxandi samfélögum Vesturheims.

Saga Brasilíufaranna

Áhugaverð sýning sem segir frá 39 Íslendingum sem lögðu af stað út í óvissuna og enduðu í Brasilíu. Þar er varpað ljósi á ferðalagið, aðstæður og líf þeirra í nýju landi.

Akranna skínandi skart

Þessi sýning fjallar um íslenska landnema í Norður-Dakóta og hvernig þeir byggðu upp samfélög sín í nýjum aðstæðum vestanhafs.

Þögul leiftur

Á sýningunni Þögul leiftur má sjá nærri 400 ljósmyndir af íslenskum landnemum í Norður-Ameríku frá tímum vesturferðanna 1870–1910. Myndirnar sýna fólk, búsetu, störf og daglegt líf í nýjum heimi.

Sögulegur bakgrunnur og tengsl við landnámssögu Íslands

Höfði og saga Snorra Þorfinnssonar

Skammt frá Hofsósi er landnámsjörðin Höfði þar sem Þórður, forfaðir Snorra Þorfinnssonar, bjó. Snorri er talinn vera fyrsta barn af evrópskum ættum sem fætt var á meginlandi Ameríku. Foreldrar hans, Þorfinnur karlsefni og Guðríður Þorbjarnardóttir, stofnuðu heimili á Vínlandi um 1004–1006 áður en þau sneru aftur til Íslands og settust að í Skagafirði.

Endurreisn Hofsóss og upphaf Vesturfarasetursins

Verndun sögulegs þorps

Hofsós er einn elsti verslunarstaður landsins. Í lok 20. aldar voru mörg sögufræg hús í þorpinu komin í niðurníðslu, en Valgeir Þorvaldsson hóf umfangsmikla endurreisn með það að markmiði að varðveita gamla þorpskjarnann og gera Hofsós að áhugaverðum viðkomustað.

Gamla Pakkhúsið og fyrstu sýningarnar

Eftir viðgerðir á gamla Pakkhúsinu frá 1877 var þar sett upp sýningin Nýtt land, nýtt líf í samstarfi við Byggðasafn Skagfirðinga. Þar má einnig finna stofu Stephan G. Stephanssonar, þar sem gestir geta kynnt sér líf og starf þessa íslensk-kanadíska skálds.

Frændgarður og nýtt sýningarrými

Árið 2000 var Frændgarður opnaður, bygging í sama stíl og Pakkhúsið. Þar er að finna sýningarsal, ættfræðisetur, bókasafn, skrifstofur og íbúð fyrir fræðimenn. Þar var fyrst opnuð sýningin Fyrirheitna landið sem fjallar um Íslendinga sem fluttu til Utah á 19. og byrjun 20. aldar.

Nýja-Konungsverslunarhúsið

Árið 2002 var Nýja-Konungsverslunarhúsið opnað og þar má finna sýninguna Akranna skínandi skart. Húsið er byggt eftir gömlum ljósmyndum og hýsir bæði sýningarrými og fjölnotasal.

Vesturfarasetrið í dag

Tengsl, fræðsla og menningararfur

Vesturfarasetrið á Hofsósi hefur gegnt lykilhlutverki í að efla tengsl milli Íslendinga og afkomenda vesturfaranna í Norður-Ameríku. Fjöldi fólks hefur fundið skyldmenni sín handan hafsins og áhugi á sögu vesturferða hefur aukist. Setrið varðveitir sameiginlegan menningararf og býður gestum lifandi innsýn í sögu fólks sem lagði af stað í leit að nýju lífi.