Rannsóknir, skráning og fræðsla á sviði íslenskrar fornleifafræði

Fornleifastofnun Íslands er leiðandi rannsóknarstofnun á sviði íslenskrar fornleifafræði og hefur frá upphafi lagt áherslu á vandaðar rannsóknir, öflugt samstarf og faglega miðlun. Markmið Fornleifastofnunar Íslands er að efla skilning á menningararfi þjóðarinnar með vísindalegum aðferðum, gagnsæi og stöðugri þróun fræðigreinarinnar.

Fornleifaskráning og rannsóknir um allt land

Frá árinu 1993 hefur Fornleifastofnun Íslands unnið að víðtækri fornleifaskráningu vegna skipulagsgerðar um land allt. Skráningarkerfi, gagnageymsla og miðlun hafa verið stöðugt þróuð til að tryggja að upplýsingar um minjar séu aðgengilegar og áreiðanlegar. Á hverju ári vinnur Fornleifastofnun Íslands að fjölmörgum uppgröftum, allt frá umfangsmiklum langtímaverkefnum til smærri könnunarskurða sem tengjast skipulagsmati.

Frá árinu 2017 hefur stofnunin einnig sinnt húsaskráningu víða um land og þannig lagt sitt af mörkum til varðveislu byggingararfs og skilnings á þróun byggðar á Íslandi.

Fornleifaskólinn – fræðsla og þjálfun fyrir nýja kynslóð fornleifafræðinga

Fornleifaskólinn, sem starfræktur hefur verið frá 1997, er eitt þekktasta fræðsluverkefni Fornleifastofnunar Íslands. Markmið hans er að efla þekkingu íslenskra og erlendra nemenda á íslenskri fornleifafræði og veita þeim verklega og fræðilega þjálfun. Nemendur hvaðanæva úr heiminum taka þátt í fjögurra vikna námskeiði þar sem þeir læra undirstöðuatriði uppgraftar, fornleifaskráningar og fræðilegrar vinnu undir leiðsögn sérfræðinga.

Fornleifaskóli barnanna hefur einnig verið starfræktur í samstarfi við skóla, félagasamtök og erlenda háskóla. Verkefnið hefur vakið mikla athygli fyrir að kynna börnum fornleifafræði á lifandi og aðgengilegan hátt.

Útgáfustarf og miðlun fræða

Fornleifastofnun Íslands stendur fyrir öflugu útgáfustarfi sem styrkir fræðilega umræðu og miðlar nýjustu rannsóknum til almennings og fræðasamfélagsins. Ritið Archaeologia Islandica, sem fyrst kom út árið 1998, birtir nýjar greinar um íslenska fornleifafræði og efni tengd henni, allt frá landnámi til nýrri tíma. Ritið er á ensku og höfðar til alþjóðlegs lesendahóps sem hefur áhuga á íslenskum minjum og menningararfi.

Fornleifastofnun Íslands gegnir lykilhlutverki í varðveislu og rannsóknum á sögulegum minjum sem tengjast söguslóðum Íslands. Með skráningu, rannsóknum og fræðslu stuðlar stofnunin að dýpri skilningi á íslenskri sögu og menningu og gerir ferðalöngum kleift að upplifa söguna í samhengi við raunverulegt landslag og minjar.

Nánari upplýsingar um Fornleifastofnun Íslands má finna á vef safnsins www.fornleif.is